Te veel vet eten zou inderdaad slecht kunnen zijn. Echter een derde van onze calorieën zou het lichaam uit gezonde vetten moeten halen. Vetten beschermen je gezondheid. Gezonde vetten zijn even belangrijk als groenten en fruit. Op het ogenblik denken de meeste mensen dat vet in het eten slecht is. Halfvolle melk, chips met minder vet. Het is bijna een misdaad als je nog roomboter op je brood neemt i.p.v. de dieetmargarine waarvan ik de naam niet zal noemen. Ondanks dit “gezonde” eetpatroon neemt het aantal dikke mensen met forse schreden toe. Onze voorouders echter aten behoorlijk veel vet terwijl het percentage hart- en vaatziekten lager was en obesitas kwam veel minder voor.Vetarm eten is voor hart- en vaatziekten dus niet echt belangrijk.
Vetarm eten zou de behoefte aan koolhydraten wel eens kunnen aanwakkeren. Je gaat dan meer eten en wordt dik. Ondanks dat je minder vet eet. Je lichaam heeft namelijk veel brandstof nodig en als die niet gedeeltelijk komt van “gezonde” vetten ga je het tekort aanvullen met iets anders waardoor je dik kan worden.
Waar zijn vetten voor nodig?
Om de vet oplosbare vitaminen te kunnen opnemen zoals vitaminen A, D, E en K. Allemaal vitamines die op de een of andere manier belangrijk zijn voor de gezondheid bijv. als antioxidant en hulp tegen degeneratieve (moderne) ziektes. Lycopeen hebben bijv. vet nodig om opgenomen te worden. Lycopeen beschermt de prostaat tegen kanker. Daarnaast zorgen vetten voor een betere opname van meer dan 600 voedingsstoffen.
Een stabiele bloedsuikerspiegel. Vet vertraagt de opname van suikers in de voeding waardoor de bloedsuikerspiegel constanter blijft. Het geeft een langdurig verzadigd gevoel. Als het voedsel te weinig vet bevat begint de zoektocht naar calorieën. Men gaat chips en snoep eten waardoor men dik wordt. Gezonde vetten worden hierbij vervangen door geraffineerde suikers en vulmiddelen.
Ze zijn een belangrijke grondstof van de galzuren om vethoudend voedsel te kunnen verteren.
Ze bevatten lecithine, een stof die goed is voor het geheugen en de overdracht van prikkels tussen cellen.
Voor de functie van hormonen en enzymen. Zo worden bijvoorbeeld minder enzymen aangemaakt, indien je vetarm of vetvrij eet.
Een goed cholesterol. Een universitaire toonde aan dat met een vetarm dieet het ‘goede’ HDL-cholesterol daalde. Met een vetrijk dieet (50% van de calorieën), steeg het ‘goede’ HDL-cholesterol.
Vet zit om organen heen. De hersenen bestaan voor het grootste gedeelte uit vet, de isolatielaag om zenuwbanen bestaat voornamelijk uit vet. Hoe komt het vet daar nog als we vetarm eten?
Vet is de meest geconcentreerde opslagvorm van energie. Uit elke gram opgeslagen vet kan je tweemaal zoveel energie halen als uit elke gram opgeslagen eiwitten of suikers.
Vetarm eten onthoudt het lichaam van een belangrijke stof.
Verzadigde en onverzadigde vetten.
De plantaardige olie die in de winkels wordt verkocht is over het algemeen behoorlijk bewerkt. Allereerst zijn de oliën verhit tot hoge temperaturen omdat ze dan makkelijker uit de voedselbron te halen zijn. Er worden conserveermiddelen toegevoegd om oxidatie tegen te gaan en ze worden bewerkt om zoveel mogelijk geur eruit te halen. Kortom alle goede eigenschappen worden uit de oorspronkelijke olie gehaald. Wat is er dan nog goed aan de meeste flessen met plantaardige olie uit de supermarkt?
Onverzadigde vetten worden als goede vetten beschouwd. Onverzadigde vetten zijn echter geen stabiele vetten. Ze veranderen bij bewerking snel, vooral de meervoudig onverzadigde vetten. Ze oxideren makkelijk, vormen daardoor vrije radicalen en zijn dan een belasting voor het lichaam. Door de oxidatieprocessen kunnen ze aan de basis liggen van ontstekingsreacties, veroudering van de huid, bijdrage leveren tot dementie, ziekte van Alzheimer en Parkinson, hart- en vaatziekten en zelfs kanker en moeheid. Daarom is het belangrijk om zo weinig mogelijk meervoudig onverzadigde vetten te gebruiken . Verhitten is in ieder geval uit den boze. Extra inname van vitamine E kan een goede optie zijn.
Enkelvoudig onverzadigde vetten zijn stabieler dan de meervoudig onverzadigde vetzuren. Daarom is olijfolie nog de beste olie om te gebruiken vooral de extra vierge vorm die het minst bewerkt is. Echter deze olie is niet geschikt voor verhitting.
Verzadigde vetten staan in een slecht daglicht. Toch zijn het zeer stabiele vetten die niet veranderen tijdens het koken. Je weet wat je aan ze hebt. Het blijkt wanneer roomboter uit het dieet wordt gehaald hart- en vaatziektes toenemen.Er zijn plantaardige oliën die voornamelijk uit verzadigde vetten bestaan. Kokosolie en rode palmolie zijn zeer stabiele vetten die niet giftig worden bij verhitting. Daarnaast bevatten ze nog veel extra goede stoffen die de gezondheid ondersteunen. Een vetarm dieet is waarschijnlijk beter dan een vetrijk dieet met slechte vetten.
Plantaardige vetten zijn een uitkomst voor de fabrikant.
Boter is duur, olie een stuk goedkoper maar is moeilijk te verwerken omdat het vloeibaar is.
Daarom wordt olie kunstmatig hard gemaakt. Er ontstaat dan een vaste massa (vet) die gebruikt kan worden bij de fabricage van koekjes , kant-en-klaar producten, instant soep en sausjes, chips, donuts, voorgebakken producten (patat, hamburgers, kaassoufflés), koffiecreamers, kant en klare mixen voor de cappuccino en/of chocolademelk, gehard frituurvet en nog veel meer producten die in de supermarkt te verkrijgen zijn. Het gebruik van deze vetten is goed voor de fabrikant. De producten zijn veel langer houdbaar en knapperiger (denk eens aan de koekjes die niet zacht worden in een open verpakking).
Een goedkoop product maar met heel slechte eigenschappen voor de gezondheid. Op de verpakking staat dat er plantaardig vet in het product zit. Weet dat dit bij voorbaat een bedreiging van de gezondheid is. Zorg ervoor dat je ze niet eet. Zeker niet wanneer je problemen met de gezondheid hebt. Kijk eens op de ingrediënten lijst van een vetarm product. Welke vetten zijn hierbij gebruikt?
Waarom zijn de plantaardige geharde vetten zo gevaarlijk?
Als vloeibare onverzadigde plantaardige oliën gehard (gehydrogeerd) worden, zijn ze langer houdbaar en smeerbaar geworden (margarine). Door het harden gaan onverzadigde vetten o.a. oxideren en ontstaan schadelijke stoffen. Door het harden zijn transvetten ontstaan. Voor het bakken van koekjes en cake e.d. is roomboter dan ook te verkiezen boven margarine. Op de verpakking wordt niet altijd duidelijk vermeld wat voor een soort vet er in het product zit. Daarbij komt nog dat op de verpakking van margarine het niet hoeft worden vermeld als er minder dan 1% transvet in het product zit. Soms wordt het aangeduid als gehard plantaardig vet, gehydrogeneerd vet of zelfs alleen plantaardig vet. Transvetten worden met chemicaliën verkregen. De op deze manier verkregen geharde vetten zijn slecht. Roomboter, vet vlees en zuivelproducten bevatten natuurlijke transvetten, die niet schadelijk zijn voor het lichaam.
De gevolgen van veelvuldig gebruik van geharde plantaardige vetten kunnen groot zijn:
Vergrote kans op hart- en vaatziekten
Verhoogde kans op diabetes
Verhoogde kans op allergieën
Verhoogde kans op galstenen
Kan de groei van de foetus beïnvloeden
Toename van gewicht
Geharde plantaardige vetten verstoren de opname van voedingsstoffen en maken het moeilijker voor je lichaam om afvalstoffen af te staan. Je wordt dikker (vooral rond de buik). Transvetten verstoren tevens je cholesterolgehalte waardoor de kans op aderverkalking en hart- en vaatziekten toeneemt. Bovendien verhogen ze het slechte LDL cholesterol en verlagen het gunstige HDL cholesterol. Ze werken cholesterolverhogend.Ook is ontdekt dat ze een hoger risico geven op het ontstaan van borstkanker.
Het gebruik van de juiste vetten is een aanrader!
Omdat vet essentieel is voor het lichaam is het belangrijk om de juiste vetten binnen te krijgen. Er is al besproken dat de meervoudig onverzadigde vetzuren snel oxideren en daardoor geen positieve bijdrage leveren aan de gezondheid.
Kokos- en rode palmolie zijn oliën die van nature pas vloeibaar worden rondom 25 graden celcius. De extra vierge (virgin) is het best.
Om in te bakken en braden zijn de biologische roomboter, ghee, kokos- en rode palmolie zeer geschikt.
Vermijd plantaardige vetten (transvetten), margarine (dieetmargarine) en plantaardige oliën die niet koudgeperst zijn.
Koudgeperste meervoudig onverzadigde olie vooral niet verhitten.
De Gevaren van Transvet, (gedeeltelijk) Gehard(e) Olie, Vet